Agroturystyka
Hafciarki
Historia
Kontakty
Mapa Gminy
Urząd Gminy
SMRI
TRGP
Zdjęcia

Strona Główna

Pradzieje terenu dzisiejszej gminy Płużnica

Historia tych ziem obfituje w liczne wydarzenia, których świadkiem są znaleziska archeologiczne z okresu schyłkowego paleolitu i mezolitu. Teren Płużnicy i okolicy nie był dotąd przedmiotem systematycznych, wykopaliskowych badań archeologicznych. Interesujący nas obszar objęty został badaniami powierzchniowymi w ramach "Archeologicznego Zdjęcia Polski". Badania przyniosły wiele nowych ustaleń w zróżnicowanej chronologii. Poszły za tym działania wykopaliskowe, głównie na stanowiskach z epoki neolitu (4300 pocz. II tys. p.n.e.). Pierwsza ludność rolnicza tworzyła tutaj kulturę ceramiki wstęgowej, tzw. od , ornamentyki szczególnie naczyń. Ślady grup tej kultury odkryto podczas badań w Płużnicy, Orłowie, Nowej Wsi Królewskiej, Uciążu, Bartoszewicach. Dokładniejsze badania na wielu stanowiskach przeprowadzono z okresu tzw. (KPL) kultury pucharów lejkowatych. Zostały one dokonane przez toruńskiego archeologa Stanisława Kukawkę w 1991 roku w Płąchawach, Błędowie, Działowie, Goryniu, Wiewiórkach, Wieldządzu, Kotnowie, Nowej Wsi Królewskiej, Mgowie, Bągarcie, Uciążu, Czaplach, Płużnicy, Ostrowie, Józefkowie, Bielawach. Ponad tysiącletni rozwój kultury pucharów lejkowatych (KPL) to proces ciągłego rozszerzania zajmowanego obszaru, doskonalenie wzorców kulturowych i przystosowanie ich do lokalnych warunków, a w końcu przekształcenie tej kultury w nowe gospodarczo efektywniejsze systemy kulturowe. Lecz nawet badania wykopaliskowe stwarzają niekiedy istotne ograniczenie interpretacyjne ze względu na fragmentaryczność zachowanych źródeł i wycinkowość badań.

Rysunki wybranej ceramiki kultury pucharków lejkowatych znalezionej na stanowisku archeologicznym w Wieldządzu.

Podsumowując najdłuższą w rozwoju ludzkości epokę kamienną, można stwierdzić, że na interesującym nas terenie rozwojowi osadnictwa towarzyszył rozwój rolnictwa. Ukształtował się tutaj ustrój wspólnoty rodowej . Pewne ujednolicenie kulturowe ludności nastąpiło w epoce brązu ( 1700-1650 p.n.e.). Rozwijana w kolejnych tysiącleciach sieć osadnicza w okolicach Wąbrzeźna o zróżnicowanym stopniu nasilenia, doprowadziła w okresie wczesnego średniowiecza do wykształcenia wielu osad. W VI i VII wieku na omawianym obszarze nastąpił rozwój osadnictwa słowiańskiego. Było one korzeniem osadnictwa o charakterze wiejskim jak np. Płużnica, Nowa Wieś Królewska itp. Z tego obszaru znane są także wczesnośredniowieczne osady o charakterze obronnym jak Wieldządz. , Świadczą one o wyraźnie rozwiniętej strukturze społecznej ludności tego terenu4. Grodziskiem obronnym w Wieldządzu z okresu wczesnośredniowiecznego (XII w.) i późnośredniowiecznego (XII-XIV w.), zajmował się znany toruński archeolog Andrzej Kolas. Materiały z przypadkowych odkryć dokonanych w XIX wieku nie zachowały się do naszych czasów. O takich odkryciach wspomniane jest w tej publikacji przy poszczególnych miejscowościach np. Orlowie. Zwięzłe przedstawienie przeszłości pradziejowej terytorium obejmującego obecnie gminę Płużnica nie jest rzeczą prostą, gdyż obszar ten nie został jeszcze dostatecznie zbadany przez archeologów. Systematyczne badania pradziejów tej gminy zapewne ujawniłyby jeszcze wiele zagadek z mroków przeszłości.

Marek Pawłowski
"Zarys dziejów
gminy Płużnica"
Toruń 1998